Yɛltɔɣ'niɣma mini Ŋaha
Sokam mi ni Dagbanli mali yɛltɔɣ'niɣma mini ŋaha pam. Ti dundɔŋ ŋɔ ni a ni tooi bohim di gbinni ka baŋ a ni ni tooi zaŋli pahi a yɛltɔɣa ni shɛm. Ti mali yɛltɔɣ'niɣma mini ŋaha din galisi, ka di zaa mali di gbinni ni di zaashee ni nyɛ shiɛli Dagbaŋ kaya ni ta'ada.
Bihi Yuya
A bia yuli tibu niŋ bukaata pam. Dinzuɣu, ti bori ni ti niŋli mi soochi n-ti a. Ti dundɔŋ ŋɔ laɣimla Dagban'yuya balibu kam, di gbunni mini di bukaata zaŋti Dagbaŋ kali. Ti lahi mali sɔŋsim zaŋti ban bɔri ni bɛ ti bɛ bihi.
Yaananima
Dagbaŋ mali taarihi bima pam, ka di nyɛla ti yaananima pam ndaa pahi nam ti taarihi maa. Lala zuɣu, a ni tooi karim ka baŋ Dagbaŋ yaananima taarihi, bɛ tuntumsa ni bɛ ni daa sɔŋsi Dagbaŋ tooni chandi shiɛm.
Nkpaanjo
Dagbamba mali diɛma din bi yoli ka di nyɛla ti yaannima n-daa diɛm ŋa ka zali ti. Diɛma ŋɔ shiɛli n-nyɛ nkpaanjo diɛma. A zuɣu ti laɣimla nkpaanjo maŋa ti dundɔŋ ŋɔ puuni din yɛn che ka a dahim a maŋa ni a simnima zaŋ kpa bɛ teeisim polo.
Lahibaya
Ti yili ŋɔ lahi mali lahibali parisi din jendi Dagbaŋ biɛhigu, taarihi, Dagbanli balli, kaya ni ta'ada. A nyɛla karimbia, lahibali vihira bee a kuli bɔrimi ni a Dagbanli goligi, a ni nya a ni bɔri shiɛli kpe.
Kali Binkumda ni Binwumda
Ti nim dihimi tabli ni Dagbaŋ kali wumbu mini di nyabu niŋ kamaata kamani di karimbu ni niŋ kamaata shiɛm. Dinzuɣu ka ti laɣim Dagbanli binwumda ni Dagbanli binkumdi-yuuna bahi ti yili ŋɔ ka di nyɛla di wuhirila Dagbaŋ kali ni Dagbaŋ biɛhigu.